Het onstaan van de Shobukai Dojo Antwerpen 1978

Shobukai Dojo Antwerpen werd opgericht in 1978, maar de wortels van de club gaan terug tot 1963. Eddy Wolput begon toen met Judo/Jujutsu volgens de Kawaishi-methode, onder leiding van Jan Bergans. Bergans was een opmerkelijke, maar omstreden beoefenaar wiens levensverhaal doorspekt was met ‘fantasieverhalen’ die hij waarschijnlijk zelf geloofde. Ondanks deze verhalen groeide de club uit tot een succes en bracht het talrijke beoefenaars op het pad van de krijgskunsten.

Jan Bergans was volgens een aanwezige certifikaat in de club een gediplomeerde leerling van Jean De Herdt. Jean De Herdt (Parijs, 22 juli 1923 – Bourges, 5 januari 2013) was een gerenommeerde Franse judoka. Als eerste Franse leerling van de legendarische judomeester Mikinosuke Kawaishi behaalde De Herdt als eerste Fransman zowel de eerste, tweede als derde dan. Daarnaast won hij tweemaal goud op de Europese kampioenschappen judo.

Schooljaar 1963/1964 – Judo-Jiujutsu Club Hoboken

Het toenmalige Koninklijk Atheneum van Hoboken startte met een Judo/Jutsu, een afdeling van de Judo/Jujutsu club Hoboken olv Jan Bergans.

1964–1968 – Judo-Jiujutsu-Kempo Club Hoboken

In 1963/1964 was de Jujutsu-club gevestigd in een gebouw boven een bloemenwinkel (gespecialiseerd in rouwwerk) aan de Sint-Bernardsesteenweg in Hoboken, vlak bij de begraafplaats Schoonselhof.

Rond 1965 verhuisde de club naar Zaal Flora, gelegen achter een café op de hoek van de Kapelstraat en de Kioskplaats in Hoboken.

Een jaar later, rond 1966, betrok men een nieuwe locatie aan de Boomse Steenweg in Antwerpen, nabij de Abdijstraat (Antwerpen-Kiel). De naam van de club veranderde toen in “Kuo Lung”, en er ontstond een band met een groep uit Taiwan, geleid door Tchan Kai-Tsek en zijn volgelingen. Deze connectie is zichtbaar op foto’s en vlaggen in de oefenzaal.

De Feyter, Lamot, Eddy Wolput, mr Oen en Jos Krikemans.
Later speelde ook Jos Krikemans, die later politiecommissaris werd in Kontich, een belangrijke rol in de ontwikkeling van Shotokan Karate in Antwerpen.

Demo Sportpaleis Antwerpen
1 mei 1966

17 december 1966 organiseerde de club een Judo-Karate-Aikido-demonstratie op het Sint-Jansplein in Antwerpen. Bekende namen zoals Julien Naessens (Aikido) en Harada (Karate) waren de blikvangers van deze demonstratie.

Rond deze periode was Jan Bergans leerling bij Cercle Naessens in Brussel, waar hij Aikido leerde van een expert.

1968–1971 – Gevechtsporten – JC Horizon, Antwerpen-Kiel

Jeugdclubs in Vlaanderen vormden een alternatief voor jongeren die niet waren aangesloten bij de traditionele jeugdbewegingen. Deze clubs organiseerden vooral fuiven, waarbij moderne popmuziek een belangrijke rol speelde. Naast het feesten was er ook ruimte voor diverse activiteiten, zoals gevechtssporten, die door de populariteit van vechtfilms sterk in opkomst waren.

Ook Jeugdclub Horizon in Antwerpen-Kiel combineerde het fuifconcept—met dans en muziek als bindend element—met gevechtssportactiviteiten, wat jongeren de kans bood om samen te komen en vriendschappen te sluiten. De gevechtsportafdeling van JC Horizon was in eerste instantie een mix van verschillende stijlen, maar legde vooral de nadruk op een vorm van All-Style Karate, met spectaculaire stamptechnieken en breektechnieken als opvallende kenmerken.

Dat JC Horizon opmerkelijke individuen heeft voortgebracht, is geen verrassing. Zo kunnen we onder anderen noemen:

Eddy Wolput: een pionier in Antwerpen die sinds het begin van de jaren ’70 een belangrijke rol speelde in de promotie van Aikido.

Geoff Benoy: een JKA Shotokan-beoefenaar met een indrukwekkend palmares aan competitieresultaten.

1969-1971 – Shotokan Karate – Brabo Karate Club Antwerpen – Wilrijk

In 1969 werd een overstap gedaan naar het Shotokan Karate bij Brabo Karate Club, in eerste instantie in de Lange Gasthuisstraat te Antwerpen en later in de Letterkundestraat te Wilrijk.
De training stonden onder leiding van Eddy Coppieters, in die tijd 2e dan Shotokan Karate en werd dikwijls bijgestaan door Miyazaki sensei JKA Shotokan.

Een van de activiteiten die Jeugdclub Horizon organiseerde, was een karatecursus voor haar leden. Deze cursus stond los van de Brabo Karate Club.

1971 – Aikido met Tony Thielemans – Judo Club Leopoldstraat, Antwerpen

Tony Thielemans, leerling van Aritoshi Murashige (een directe discipel van Morihei Ueshiba), was in die tijd 3e dan in zowel Aikido als Judo. Hij leidde de gerenommeerde dojo Yama Arashi in Brussel. In 1971 startte hij met Aikido-lessen in de Leopoldstraat in Antwerpen, op initiatief van Jan Vleugels—leraar esthetica aan een middelbare school in Deurne, waar hij een Aikido-groep voor meisjes van de school begeleidde.

Na het eerste jaar droeg Thielemans de lessen over aan Raymond Van der Smissen, die toen 1e dan Aikido was.

Het prille begin

1973 – Aikidoclub JC Horizon – Waarlooshofstraat Antwerpen Kiel

Omdat de trainingen in de Leopoldstraat slechts één keer per week plaatsvonden, werd er een Aikido-afdeling opgericht in Jeugdclub Horizon aan de Waarlooshofstraat in Antwerpen-Kiel, om meer trainingsmogelijkheden te bieden.

Tijdens de beginjaren van de aikidoclub werd deelgenomen aan talrijke stages in binnen- en buitenland met gerenommeerde leraren, zoals Tamura, André Nocquet, Hirokazu Kobayashi, Kanetsuka en Sugano. Aanvankelijk werd de Aikikai-methode als hoofdstijl gehanteerd, maar deze werd aangevuld met Yoseikan Aikido, gepromoot door Jacques Normand, een leerling van Minoru Mochizuki.

André Nocquet

Hirokazu Kobayashi

Tijdens een “dangrading” onder toezicht van Hirokazu Kobayashi behaalde Eddy Wolput 1e dan Aikido (1974)

Aikido club in de Judo Club Van Wesenbeekstraat (Antwerpen)

Toen de Aikido-club verhuisde naar de judoclub in de Van Wesenbeekstraat in Antwerpen, ontstond er een nauwe samenwerking met P.F. Beljaars (uit Tilburg) en Jacques Normand (uit Parijs).

Beljaars onderhield hechte contacten met Hirokazu Kobayashi, maar toonde ook grote interesse in andere aikidostijlen.

Jacques Normand, leerling van zowel Minoru Mochizuki, bracht de Yoseikan Aikido-methode naar de club.
Opmerkelijk is dat André Nocquet de eerste leraar was van Jacques Normand.
Jacques Normand zou enkele jaren later zich volledig wijden aan de beoefening van Kyudo – Japans boogschieten.

Stage met Jacques Normand in Ghlin (Mons), 1975

In 1975 vond er een stage plaats in de dojo van Michel Cogneau in Ghlin (Mons), een oud-leerling van Aritoshi Murashige. Tijdens deze periode werd de vereniging “Onichi Budo Kyō Kai” opgericht, met als doel een band te smeden tussen Japan en Europa. Helaas slaagde dit initiatief niet, onder meer door het afhaken van Jacques Normand. Na de Japanreis van 1976 werd de samenwerking definitief stopgezet.

1976 – De eerste reis naar Japan

In 1976 organiseerde Jacques Normand een reis naar Shizuoka, Japan, met als doel om enkele weken te trainen in de Yoseikan Dojo onder leiding van Minoru Mochizuki. Helaas ontstond er onenigheid binnen de Franse Yoseikan-groep in Parijs, waardoor training in de Yoseikan Dojo niet langer mogelijk bleek.

Als alternatief werd voorgesteld om te trainen met de Korindo Ryu Aikido-groep, opgericht door Minoru Hirai—oud-secretaris van de Aikikai Hombu Dojo van Morihei Ueshiba. Hirai’s thuisbasis was eveneens Shizuoka, de stad waar ook de Yoseikan gevestigd was.

De foto is genomen tijdens privésessies Korindo Ryu Aikido, onder leiding van Hakamatsu sensei, een discipel van Minoru Hirai.

Hakamatsu sensei, Shizuoka Japan
Korindo Ryu Aikido Shihan

Aikido-club in de sporthal Jan van Gentstraat – Later de beruchte Zillion

In 1977 verhuisde de Aikido-club naar het sportcomplex in de Jan van Gentstraat in Antwerpen, dat later de beruchte discotheek Zillion zou huisvesten. Tijdens deze periode werd er opnieuw nauw samengewerkt met de Vlaamse Aikido Vereniging. Regelmatig gaf ook een Japanse lesgever, Suzuki, les. Hij had echter moeite om zich aan te passen aan de westerse denkwijze, vooral tijdens de trainingen.

Oost-West centrum Antwerpen en Oki-Yoga

Sinds het begin van de jaren ’70 bestond er een nauwe samenwerking met de macrobiotische gemeenschap in Antwerpen en de daaraan verbonden Oki-Yoga-groep.

International Aikido Seminars in La Baule (Bretagne), 1973–1977

Tussen 1973 en 1977 nam de Antwerpse Aikido Club meerdere keren deel aan de International Aikido Seminars in La Baule, Bretagne. Deze stages werden geleid door gerenommeerde leraren. Naast de reeds vermelde André Nocquet, een van de meest bekende Aikido-leraren van dat moment, was ook Minoru Kanetsuka aanwezig. Kanetsuka, oorspronkelijk een Yoshinkan Aikido-beoefenaar die later overstapte naar de Aikikai, legde tijdens deze stages sterk de nadruk op zwaard- en stoktechnieken.

Tijden deze stages kwamen we ook in kontakt met Sjgeru Uemura, een Shito Ryu Karateka die tevens Shiatsu beoefenaar was.

Some advice by Shigeru Uemura, former ShitoRyu karateka
In internal martial arts we advance by releasing the muscles, in other words by falling. When we release the muscles, an energy linked to gravitation is released. With the muscular relaxation, the movement is immediate, in a single time, this movement is much faster than with the muscular system which is done in two stages.
It is by releasing the weight of the body that we move. By synchronizing the muscular system, the tendinous system, the nervous system and the bone system, which makes it possible to move with high eﬀiciency.

1978 – Shobukai Dojo Antwerpen

Shobukai Dojo Antwerpen, gevestigd aan de Limburgstraat 106, ontstond oorspronkelijk uit een samenwerking tussen Ronnie Peeters—toenmalig medewerker van de Gerechtelijke Politie Antwerpen—en Eddy Wolput. De trainingen in die beginperiode combineerden elementen uit Aikido en Judo/Jujutsu.

Tomiki Aikido – Competitief Aikido

In 1978 schakelde de club over naar de competitieve vorm van aikido: dr. Lee Ah Loi (Yawara Dojo, Londen) introduceerde deze methode in Antwerpen.

Dr Lee ah Loi samen met Hideo Ohba en Lee ah Loi met Eddy Wolput